Muhit kelimesile bir binanın yakınında ve yahut uzağında bulunan şeyleri kasdediyorum. Bu muhit, bina ile beraber bir vahdet teşkil eder. Ziya, hava, güneş, rüzgar, erazinin sathının şekli ve vaziyeti: su, nebatat, tabiatın sertliği ve yumuşaklığı , gecenin şayanı dikkat vasfı ve akşamın gizli musikisi… Bunların hepsini bir tek kelime ile “muhit” ile ifade ediyorum.
Muhit bir annenin kıymetli, mukaddes kucağına benzetilebilir. O halde insanın nevi, tefekkürü, hareketi, zannıma göre, ırk ve milliyetten ziyade muhit tarafından tayin olunur.
Aynı şey mimari hakkında da caridir: Hindistan’da isveçli’lerin, Groenlant’ta italyanların oturmasını düşünmek gayri mümkün değil midir. ?
İnsanla muhit, burada, yekdiğerine uymazlar. Hintlilerle isveçliler arasındaki akraba yakınlığı memleketlerinin kuvvetli tesirlerinden doğan ihtilafa karşı kuvvetli bir rol oynamaz; yalnız ve yalnız büyük şehir insanları, başka muhite alışabilirler. Bu insanlar, muhit ile doğrudan doğruya olan alakalarını bir dereceye kadar kaybetmişlerdir. İki nevi insan tipi var: Biri nebat gibi zaruri surette muhitinin tesiri altında kalan insan. Bu insan muhite bağlıdır; kuvvetli ve şayanı takdirdir. Buna mukabil bir de beynelmilel ve muhit tesirlerinden hariç kalan büyük şehir insanı vardır. Onun zekası artık muhit tesiri altında değildir. Bu zeka medeniyeti yaratır. Fakat bu esnada kendi kendisini de mahveder.
Aynı şey mimari için de caridir: Beynelmilel büyük şehir mimarları, muayyen muhit tesirleri altında kalmış olan mimarlık , beynelmilel idi: Renesans, Barok, Gotik, v. s … bunun böyle olması zaruridir. Modern mimari hakkında da aynı şey caridir. Çünkü modern mimari beynelmilel ilim ve tekniğe istinat ile zuhur etmiştir. Say ve sermaye, istihsal tekniği, demir ve beton inşaatı, nakliyat, telefon, radyo, hülasa cemiyet hayatının bir kısım ihtiyacı beynelmilel olarak görülür.
Fakat bu, mütemadiyen muhitin vasıfları devam etmeyecek, kendisine mahsus insanları husule getirmeyecek, sonunda büyük şehir şekli muhitin teşekkülü vasıtasile tesire malik olacak demek değildir. modern mimarinin şayanı dikkat vasfi şu zamanda başlar: modern mimari tekamülünün beynelminel tohumları muhtelif şekillere hususi şekilleri inkişaf ettirirse.
camekan 