Bir kitap vesilesiyle özelde Arketon’un genelde Türkiye’deki mimarlık yayıncılığının serencamına giriş yapmış bulundum. Buradan öteye yol var.
I.
Bruno Zevi’nin 1948 yılında İtalya’da yayınlanan “Saper Vedere l’architettura” kitabı İngilizce olarak “Architecture as Space: How to Look at Architecture” başlığıyla 1957’de, Fransızca olarak “Apprendre à voir l’architecture” başlığıyla 1959’da yayınlanmış. Türkçe’de ilk kez Demir Divanlıoğlu’nun Fransızca metinden yaptığı çeviriyle “Mimariyi Görmeyi Öğrenmek” başlığıyla Birsen Yayınevi tarafından 1990’da yayınlanmış. Daimon Yayınları gene fransızca metinden yapılan farklı bir çeviriyi, Alp Tümertekin çevirisini, “Mimarlığı Görebilmek” başlığıyla 2015 yılında yayınladı. Tekrar baskısı 2021’de, kapanan Daimon’un bir nevi devamı olan Arketon Yayınları tarafından yapılanbu kitabın girişinde önsöz mahiyetinde bir yazı var. Ne önceki çeviriden, ne başlık olarak seçilen ifadelerin nüanslarından, ne çeviriye kaynak olarak fransızca metnin neden tercih edildiğinden bahis yok. Yazı mimarlık tarihçisi Bülent Özer’in 1961 yılında bir dergide yayınlanan, kitabın içeriğini açıklayan kısa bir yazısı. Girişte bu yazıyı okumak sadece mimariyi görmeyi değil, kitabı nasıl anlamak gerektiğini de öğretiyor.
Çeviri mimarlık edebiyatı bağlamında Bruno Zevi’nin bu metni, Türkçe’ye iki kez çevrilmiş olmaklığıyla eşsiz sanıyorum. Niye öyle oldu?
camekan 